TAHTALI GÜVERCİN

Tahtalı güvercinin bilimsel adı *Columba Palumbus*tur.
Ingilizce ismi Woodpigeon (orman yaban güvercini)dur.
Kaya Güvercininden daha iri ve kuyruğu daha uzundur.
Boynun iki yanındaki beyaz lekelerden ve kanatlarındaki beyaz banttan tanınır.
Ağaçlık alanlarda dallara yuva yapıp ürer.Kışın açık arazide daha çok görülür.
Güvercingillerin en büyüğüdür. Başı küçük ve yuvarlak, gövdesi iri ve geniştir. Başı mavi-gri, sırtı mat gri, kuyruk sokumu açık renktir; kuyruğunun ucu koyu, orta bandı açık renktir. Göğsü koyu pembedir ve iyi ışıkta parlak görünür. Boynunda geniş ve beyaz bir leke vardır, kanatları kapalı iken kenarı boyunca uzanan beyazlık gözler önüne serilir. Uçuş sırasında beyaz kanat şeridi dikkati çeker. Bacakları açık pembedir. Parlak kırmızı ve sarı renkli yakından çok dikkat çekicidir.
Kışın genellikle büyük sürüler halinde uçar ve beslenir. Yabanil olanlar tarım alanlarında, evciller ise şehir parklarında beslenirler ve sıklıkla büyük bahçelere girerler. Havalanırken kanat sesi gürdür ancak uyarı ötüşü yoktur; sesi hoş ve yatıştırıcı bir kumru ötüşünden ibarettir ‘koo-kooo, diye öterler.erkekleri 500-600 g dişileri 300-400 g gelir . Genelde Bilecik Bölgesinde Çok Bulunur. Meşe palamutu bitkisini çok sever.
Diğer güvercinlerden ayıran özelliği ise, uçarken kanatlarında görülen beyaz hilalleridir.
Kanat patlatmalari da cok güclü seslidir.
Erişkin bireylerin boğazının iki yanında beyaz lekeleri vardır.
Genellikle ormanlar ve nehir kıyılarındaki ağaçlıklarda bulunurlar.
Ülkemizde hemen hemen her yöremizde bulunan bu yaban güvercinleri,başı boş ve bilinçsiz avlanma nedeniyle popülasyonu tehlikede olan türlerimizdendir.
Ayrıca boyun kısmı pırıltılı ve yeşildir.
Göğüs koyu erguvani ve kanat uçları siyahtır.
Gaga kırmızı (dişininki sarı)dır.
Tahtalı güvercinin bacakları kırmızıdır.
Sert kanat vuruşlarıyla uçar.
Büyük bir sesle öterler.
Diğer cinslerine göre uzun kuyrukludurlar.
Tahtalı ,güvercin soyundan gelen türün en büyük kuşudur .
Önce tahtalı güvercinin ne olduğuna bakmalıyız;Eski bir belgede,1933 te
Türk yazar İbrahim Hakkının Tahtalı Güvercin hakkındaki detaylı bilgilendirmesi şöyle:
*Takriben 43 santimetre boyunda olan TAHTALI(orman yaban güvercin) nın tüyleri kurşuni, boynunun yanları madeni parlaklığı havi yeşil renktedir. Kanatlarının üzerinde kara bir şerit vardır. Kuyruksokumu beyazdır,kuyruk tüyleri 12 adettir.
Hemen bütün Avrupa, Asya ve şimali Afrika’ya yayılmış bulunan bu hayvan taş kovukları, eski duvar delikleri içine yuva yapar.
Orman Yaban Güvercini de dediğimiz Tahtalı güvercini hiç şüphe yok ki dilimizde bulunan üveymek kelimesinden gelir.
Üveymek kumru ,güvercin gibi demkeş kuşların derinden ses çıkarmalarıdır.
Zaten dilimizde yine bu aileden “üveyen” bir kuş manasına “üveyik” vardır.
Orman Yaban Güvercini de üveyici daha doğrucu “üvercin” bir kuştur.
Nasıl ki “bıldırcın”a ve “bayırcın”a farik vasıflarına göre isimler verilmiştir.
Yaban veya orman güvercin ailesinin ekseriya büyüklerine “Tahtalı Güvercin” ve küçüklerine de “kumru” derler.
Pek eskiden beri orman yaban güvercini kuşu şarkta mukaddes bir hayvan olarak tanınmıştır. Bu kuşunda atası Orman Yaban Güvercini yani* TAHTALI GÜVERCİN*olarak bahsedilmiştir.
Tevrattaki tufan hikayesinde Nuh gemisinin yaban güvercini Sümerlerin çivi yazılı tabletlerinde aynen mevcuttur.
Bugün Yabani güvercin takımına mensup takriben 650 yaşayan nevi vardır.
Bu kuşlar arzın hemen her tarafına yayılmışlardır.
Tahtalılar su içerken başlarını kaldırmazlar, suyu bir çekişte içerler.
Hayatları müddetince erkek ve dişi birbirinden ayrılmaz bir çifttir.
İki kişinin aşkı, *kumrular gibi sevişirler* lafı da onlardan gelir.
Zaten yabani güvercin zevci sadakatin timsalidir.
Kuluçka zamanlarında erkek ve dişi yumurtalarını daima sıcak tutmak için yuvada nöbetle kalırlar.
Her ikisinin de yavrularına pek büyük ihtimamı vardır.
Tahtalı güvercinlerin Tunç devrinde, Orta Asya milletleri tarafından ehlileştirildiklerine dair vesikalar mevcuttur.
Pek büyük farklar husule getirmesine rağmen bütün ehli güvercinlerin müşterek ceddi olmak üzere TAHTALI Güvercin denilen orman yaban güvercini gösterilebilir.
Bu keyfiyet büyük tabiiyeci Darwin’ce malum idi. Zaten bu alim “tabii ıstıfa” nazariyesini ispat edebilmek için tecrübelerinin en mütebeddil ve “plastik” mevzuunu orman yaban güvercini(tahtalı) nevinde buldu.
Nebatlarda gül ve hayvanlarda orman yaban güvercini çok tenevvuu olan mevcutlardır.
Darwin renkleri ne olursa olsun muhtelif tenevvular arasında birbiri ardınca üç tesalüp (çifleştirme) vücuda getirerek üçüncü nesilde elde edilen renk numunesinin orman yaban güvercinin rengine pek benzemediğini görmüştür.
Başı küçük ve yuvarlak, gövdesi iri ve geniştir. Başı mavi-gri, sırtı mat-gri, kuyruk sokumu açık renktir, kuyruğunun ucu koyu, orta bandı açık renktir. Göğsü koyu pembedir ve iyi ışıkta parlak görünür. Boynunda geniş ve beyaz bir leke vardır, kanatları kapalı iken kenarı boyunca uzanan beyazlık gözler önüne serilir. Uçuş sırasında beyaz kanat şeridi dikkati çeker. Bacakları açık pembedir. Parlak kırmızı ve sarı renkli yakından çok dikkat çekicidir
Tahtalı güvercinler iyi uçan fakat fena yürüyen kuşlardandır.
Dişileri umumiyetle iki fakat ender olarak bir veya üç yumurta yumurtlar.
Yavruları yumurtadan çıkınca himayeye muhtaçtır.
Çünkü hemen hemen tamamen çıplaktır.
İlk gıdaları kursaklarının cidarlarından sızan süt manzarasında bir maddedir.
Dişi ve erkek bu maddeyi yavrularının gagasının içine akıtırlar.

YAZAN: İbrahim Hakkı

%d blogcu bunu beğendi: