GÜVERCİN YEM ÇEŞİTLERİ

 

KARBONHIDRAT AGIRLIKLI GÜVERCIN YEMLERI

1) Bugday: Bugdaygiller ailesinden Triticum cinsinden bir tahil bitkisi olan bugday, çok eski devirlerden beri kullanilmaktadir. Anadolu’da günümüzden yaklasik 6000 yil önce bugday tarimi yapildigi bilinmektedir. Binlerce çesidi gelistirilmis bir bitkidir. Ülkemizde üretilen bugdayin çok büyük bir bölümü insanlar için besin gereksinimi amaci ile kullanilir. Ögütme artiklari ise hayvan yemi olarak kullanilmaktadir. Her bugday çesidinin besin içerigi degisiktir. Genel olarak bir bugday tanesinin içinde, %70’i karbonhidrat, %13 protein, %2 yag, %2 kaba lifler (selüloz), % 2 mineral vardir. Ayrica bazi B vitamini çesitleri ile az miktarda da A vitamini de bulunur. 50 gr. bugday yaklasik 165 kalori verir. Bu ortalama olarak güvercinlerimizin günlük tüketimine esittir.

2) Arpa: Bugdaygiller ailesinden Hordeum cinsinden bir tahildir. Güç iklim kosullarina uyumludur. Türkiye’de bugdaydan sonra en çok yetistirilen tahil çesididir. Dünyada arpa üretiminin yarisi hayvan yemi amaci ile yapilmaktadir. Bir arpa tanesinin içinde yaklasik % 67 karbonhidrat, %10 protein, %2 yag, %5 kaba lifler (selüloz) ve kalsiyum, fosfor ile az miktarda da B vitamini bulunur. Basaksiz arpa kuslarda hastaliga neden olabilmektedir. Kis aylarinda güvercinlerin yaglanmasini engellemek amaci ile yem karisimlarindaki arpa orani artirilir.

3) Yulaf: Bugdaygiller ailesinden Averna cinsinden bir tahildir. Bugday ve arpaya göre çok daha yeni bulunmus bir tahildir. Ilk kez MS. 1. Yüz yilda yetistirilmeye baslanmistir. Dünyada daha çok hayvan yemi olarak üretilmektedir. Bir yulaf tanesinin içinde yaklasik % 64 karbonhidrat, %12 protein, %6 yag, % 10 kaba lifler (selüloz) ve kalsiyum, demir ile az miktarda da B vitamini bulunur.

4) Misir: Bugdaygiller ailesinden Zea mays cinsinden bir tahildir. Dünya tahil üretiminde bugdaydan sonra önemli bir yer tutar. Üretilen misirin büyük bir bölümü besin ve hayvan yemi olarak kullanilmaktadir. Misir bitkisi sahip oldugu tanelerin sekline göre bir çok çeside ayrilir. Bir misir tanesinin içinde yaklasik % 70 karbonhidrat, %9 protein, %4 yag, %2 kaba lifler (selüloz) ve az miktarda mineral bulunur. Büyük taneli olanlarinin güvercinlerin kolay tüketimi için kirilmasi gerekir.

5) Sorgum (Akdari): Bugdaygiller ailesinden ot ve tane verimi yüksek bir tahil türüdür. Sorghum biocolor, L. Moench bilimsel adi ile bilinir. Daha çok ikinci ürün olarak ülkemizde gelistirilmeye çalisilmaktadir. Sicak iklim bitkisi olan sorgum, ülkemizde hayvancilik sektöründe yem bitkisi olarak kullanilmaktadir. Ak dari adi ile bilinmektedir. Sudan otu ile melezlenerek çesitli tipleri gelistirilmistir. Daha küçük taneli olan ve kum dari ya da “muhabbet darisi” olarak da bilinen Panicum miliaceum tipleri daha çok kafes kuslarinda yemlik olarak kullanilir. Bir sorgum tanesinin içinde ortalama olarak % 70 karbonhidrat, %10 protein, %2.5 yag, % 2.5 kaba lifler (selüloz) ve demir bulunur.

6) Pirinç : Bugdaygiller ailesinden Oryza cinsinden bir tahildir. 25 kadar türü ve yüzlerce çesidi gelistirilmistir. Dünya tahil üretiminde bugday ve misirdan sonra üçüncü sirayi alir. Pirinç su içinde yetistirilen tek tahil bitkisidir. Türkiye’ye 500 kadar önce güneyden girmistir. Hasat sonrasi yapilan parlatilma islemi sirasinda besin degerinin çogunu yitirir. Besin olarak pilavlik pirinç agirlikli olarak karbonhidrat içerir. Bir pirinç tanesinin içersinde ortalama olarak % 72 karbonhidrat, %9 protein, %3 yag, % 2 kaba lifler (selüloz) ve demir bulunur. Pirinç güvercinlerde su tutucu olarak bilinir. Bu nedenle bir hastaliktan kaynaklanmayan sulu diski durumlarinda yem olarak pirinç verildiginde olumlu etki yapar. Daha ucuza gelmesi açisindan kirik pirinç alinabilir.

PROTEIN AGIRLIKLI GÜVERCIN YEMLERI

1) Mercimek: Baklagiller ailesinden Lens esculenta bilimsel adi ile tanilan bir bitkinin tohumlaridir. Bu tohumlar besin amaci ile kullanilmaktadir. Farkli bir çok çesidi bulunmaktadir. Bu çesitlerde tohum renkleri sari, kahverengi, turuncu, gri ve yesil olmak üzere degisiklik gösterir. Bazi çesitleri ise alacali ve benekli olabilmektedir. Sanliurfa ilimiz basta olmak üzere güneydogu bölgemizde yogun olarak üretilmektedir. Türkiye, dünya mercimek üretiminde önemli bir yere sahiptir. Bir mercimek tanesinin içinde ortalama olarak % 51 karbonhidrat, % 22 protein, % 1.5 yag, % 4 kaba lifler (selüloz) bulunur. Ayrica demir, fosfor ve B vitamini açisindan zengin bir tohumdur. Güvercinler tarafindan sevilerek tüketilen bir yem çesididir.

2) Fig: Baklagiller ailesinden Vicia bilimsel adi ile tanilan bir bitkinin tohumlaridir. Vicia ailesine ait 150 kadar degisik otsu bitki bulunmaktadir. Bu bitkinin meyveleri içinde 2–10 arasinda tohum bulunur. Bu tohumlar yem olarak kullanilmaktadir. Vicia sativa (adi fig), Vicia villosa (tüylü fig), Vicia narbonensis (koca fig) ve Vicia pannonica (Macar figi) gibi çesitleri ülkemizde de yetistirilmektedir. Bir fig tanesinin içinde ortalama olarak % 54 karbonhidrat, % 27 protein, % 1.5 yag, % 4 kaba lifler (selüloz) bulunur. Güvercinler tarafindan sevilerek tüketilen bir yem çesididir.

3) Burçak: Baklagiller ailesinden Vicia bilimsel adi ile tanilan bir bitkinin tohumlaridir. Fig ile yakin akrabadir. Vicia ailesine ait 150 kadar degisik otsu bitki bulunmaktadir. Vicia ervillia bilimsel adi ile tanilan Burçak, ülkemizde oldukça yaygindir. Bogumlu meyvelerinin içinde 2–4 tohum bulunur. Bu tohumlar yem olarak kullanilmaktadir. Sindirimi kolay proteinler içermektedir. Bir burçak tanesinin içinde ortalama olarak % 55 karbonhidrat, % 22 protein, % 1.5 yag, % 4 kaba lifler (selüloz) bulunur. Güvercinler tarafindan sevilerek tüketilen bir yem çesididir.

4) Çilban (Cilban): Baklagiller ailesinden Vicia bilimsel adi ile tanilan bir bitkinin tohumlaridir. Vicia ailesine ait 150 kadar degisik otsu bitki bulunmaktadir. Çilban bir tür yabani fig çesidi (vicia spp) olarak bilinir. Bogumlu meyvelerinin içinde bulunan tohumlar yem olarak kullanilir. Besin içerigi fig ve burçak gibidir. Özellikle yavrularin çabuk gelisimini sagladigi için tercih edilen bir yem çesididir.

5) Bakla: Baklagiller ailesinden Vicia bilimsel adi ile tanilan bir bitkinin tohumlaridir. Vicia ailesine ait 150 kadar degisik otsu bitki bulunmaktadir. Vicia faba bilimsel adi ile tanilan Bakla, ülkemizde oldukça yaygindir. Fig ve burçak ile yakin akrabadir. Meyveleri (yesil bakla) ve kurutulmus tohumlari (kuru bakla) yemeklik olarak kullanilmaktadir. Kuru bakla olarak bilinen bakla tohumlari ayni zamanda yem olarak da kullanilirlar. Tohumlari uzun ve yassidir. Yesil (taze) bakla üretimi, Antalya, Mersin, Aydin gibi illerimizde yaygindir. Kuru bakla üretimi ise daha çok, Çanakkale ve Balikesir illerimizde yapilmaktadir. Bir bakla tanesinin içinde ortalama olarak % 50 karbonhidrat, % 25 protein, % 2 yag, % 7 kaba lifler (selüloz) bulunur. Güvercinlere verilecek baklanin kolay yiyebilmeleri için kirik bakla olmasi gerekmektedir. Güvercinler tarafindan isteksiz olarak tüketilen bir yem çesididir.

6) Bezelye: Baklagiller ailesinden Pisum sativum bilimsel adi ile tanilan bir bitkinin genellikle yuvarlak biçimli tohumlaridir. Tohumlar 10 cm. kadar uzunlugu bulunan yesil meyve kisminin içinde yer alir. Bir meyve içinde yesil, sari, alacali, beyaz gibi renk çesitleri olabilen 5-10 kadar tohum bulunmaktadir. Genel olarak yemeklik amaci ile üretilir. Ancak bu tohumlar yem olarak kullanilmaktadir. Ülkemizde bezelye üretimi, Mersin, Adana, Antalya, Bursa ve Aydin gibi illerimizde yaygindir. Bir bezelye tanesinin içinde ortalama olarak % 57 karbonhidrat, % 23 protein, % 1.5 yag, % 6 kaba lifler (selüloz) bulunur.

7) Fasulye: Baklagiller ailesinden Phaseolus vulgaris bilimsel adi ile tanilan bir bitkidir. Tohumlari 5-25 cm. kadar uzunlugu bulunan genellikle yesil renk olan meyve kisminin içinde yer alir. Meyve kisimlari yassi, yuvarlak, düz ya da kivrik olabilmektedir. Meyve kisimlari yesil fasulye olarak bilinir ve yemeklik amaci ile kullanilir. Meyve kisminin içinde bulunan genellikle böbrek biçiminde, yassi, yuvarlak olabilen tohumlari ise hem yemeklik hem de yemlik olarak kullanilabilmektedir. Ülkemizde fasulye üretimi, basta Bursa olmak üzere bir çok ilimizde yaygindir. Bir fasulye tanesinin içinde ortalama olarak % 58 karbonhidrat, % 20 protein, % 2 yag, % 6 kaba lifler (selüloz) bulunur. Ayrica demir ve B vitamini açisindan zengin bir bitkidir. Güvercinlere verilecek fasulyenin kolay yiyebilmeleri için kirik olmasi gerekmektedir.

PROTEIN VE YAG AGIRLIKLI GÜVERCIN YEMLERI

1) Soya fasulyesi: Baklagiller ailesinden Glycine max ya da Glycine soja bilimsel adi ile tanilan bir bitkidir. Fasulyeye benzer ancak daha küçük yapili ve yuvarlak biçimlidirler. Tohumlar meyve kisminin içinde yer alir. Tohumlari besin olarak kullanilmaktadir. Ayrica tohumlarin çimlendirilmesi ile elde edilen soya filizleri salata olarak tüketilmektedir. Bugdayla birlikte mayalandirilarak hazirlanan soya soslari ise çesitli yemeklerde sos olarak kullanilir. Soya fasulyesinin tohumlari sari, yesil, kahverengi, siyah ya da iki renkli alacali olabilmektedir. Tüm baklagiller içersinde besin degeri en yüksek ürünlerden biridir. Ülkemizde soya fasulyesi üretimi, basta Adana olmak üzere Orta Karadeniz bölgemizde yaygindir. Bir soya fasulyesi tanesinin içinde ortalama olarak % 37 karbonhidrat, % 38 protein, % 17 yag, % 5 kaba lifler (selüloz) bulunur. Güvercinlere verilecek soya fasulyesinin kolay yiyebilmeleri için kirik olmasi uygundur.

2) Kolza (Kanola, Rapiska): Bilimsel olarak Brassicaceae adi verilen turpgiller ailesinin bir üyesidir. Brassica napus’un oleifera alt türü olarak bilinir. Ülkemizde çok yaygin degildir. Almanya’dan ithal edilen “Quinta” çesidinin daha çok Adana ilimizde sinirli bir üretim alani bulunmaktadir. Uzun meyvelerinin içinde çok sayida kahverengi tohum bulunur. Tohumlarinda yag orani yüksektir. Yemeklik yag yapiminda ve çesitli sanayilerde kullanilmaktadir. Bir kolza tanesinin içinde, % 22 Karbonhidrat, % 18 protein, % 44 yag, % 6 selüloz bulunmaktadir. Gelisme evresindeki yavrularda tüy renklerinin derinligini artirir.

3) Kenevir Tohumu (Çedene): Kendirgiller ailesinin bir üyesidir. Bilimsel olarak Cannabis sativa adi ile bilinir. Lifleri sicim ve halat yapiminda kullanilir. Tohumlari ise kus yemi olarak degerlendirilir. Kenevir bitkisinin farkli bir tipinin çiçeklerinden esrar elde edilir. Kenevir ülkemizde en çok Karadeniz bölgemizde üretilmektedir. Tohumlarinda yag orani yüksektir. Bir kenevir tanesinin içinde, % 18 Karbonhidrat, % 20 protein, % 33 yag, % 16 selüloz bulunmaktadir. Yavru güvercinlerde cinsiyet gelisimini hizlandirdigi bilinmektedir. Ayrica güvercinlerde tüylerin renginin parlak olmasini saglar. Gelisme evresindeki yavrularda tüy renklerinin derinligini artirir. Özellikle sari ve kirmizi renk güvercinlerde bu durum daha belirgindir. Güvercinler tarafindan sevilerek tüketilen bir yem çesididir. Fazla verilmesi durumunda sulu diskiya neden olabilir.

4) Keten Tohumu: Ketengiller ailesinin bir üyesidir. Bilimsel olarak Linum usitatissimum adi ile bilinir. Lifleri kumas dokumaciliginda kullanilir. Keten kumas nem çekiciligi saglam ve dayanikliligi ile bilinir. Tohumlari ise kus yemi olarak degerlendirilir. Keten ülkemizde en çok Marmara bölgemizde üretilmektedir. Tohumlarinda yag orani yüksektir. Bir keten tanesinin içinde, % 22 Karbonhidrat, % 24 protein, % 31 yag, % 10 selüloz bulunmaktadir. Güvercinlerin yuvaya alistirilma döneminde keten tohumu verilmesi kusun yuvaya kolay baglanmasini saglar. Ancak keten tohumu fazla verilmemelidir. Fazla verilmesi durumunda ishal yapar.

5) Ay çekirdegi: Bilimsel olarak Asteraceae adi verilen bilesikgiller ailesinin bir üyesidir. Helianthus annuus adi ile bilinen ay çekirdegi, bu bitkinin tohumlaridir. Tohumlarinda yag orani oldukça yüksektir. Ekonomik degeri oldukça yüksek bir bitkidir. Diger ekonomik kullanimlarinin yani sira, tohumlari kurutulup kavrulduktan sonra çerez olarak da tüketilmektedir. Bir ay çekirdegi tanesinin içinde ortalama olarak % 20 karbonhidrat, %19 protein, %40 yag, % 10 kaba lifler (selüloz) bulunur. Ay çekirdegi, A, B, D, E vitaminlerinin yani sira demir, fosfor, potasyum ve mineraller açisindan da zengindir. Ülkemizde Marmara ve Trakya bölgeleri basta olmak üzere Ege bölgesi ve Orta Karadeniz bölgemizdeki illerde üretilmektedir. Güvercinler için yem olarak kullanilanlarinin tohumlari küçüktür. Güvercinler bunlari kabuklari ile birlikte tüketirler. Güvercinlere yem olarak kullanilanlarinin kavrulmamis olmasi gerekir. Güvercinler tarafindan sevilerek tüketilen bir yem çesididir.

6) Aspir (Kardi): Bilimsel olarak Asteraceae adi verilen bilesikgiller ailesinin bir üyesidir. Carthamus tinctorius adi ile bilinen aspir çiçekli bir bitkidir. Ülkemizde dönüsümlü ekip bitkisi olarak gelistirilmeye çalisilmakla birlikte çok yaygin degildir. Balikesir ve Isparta ilimizde agirlikli olarak yetistirilmektedir. Özellikle tohumlarindan yag elde etmek amaci ile üretilmektedir. Doymamis yag oraninin fazla olmasi nedeni ile perhiz yemeklerinde kullanimi yaygindir. Tohumlari bazi yörelerde müshil olarak kullanilmaktadir. Bir aspir tanesinin içinde ortalama olarak %30 karbonhidrat, %18 protein, %33 yag, % 7 kaba lifler (selüloz) bulunmaktadir.

DENGELI BESLENME

Tüm canlilarda oldugu gibi güvercinlerde de dengeli beslenme çok önemlidir. Kuslarimizin dengeli beslenebilmeleri için gereken yem karisimlarini hazirlarken, onlarin ihtiyaç duyduklari temel besin maddelerine olan gereksinimlerini göz önüne almamiz gerekir. Güvercinlerin temel besin maddelerine olan gereksinimleri içinde bulunduklari döneme göre degismekle birlikte ortalama bazi degerler vermek yararli olacaktir. Hazirlanacak yem karisimlari çok degisik varyasyonlardan olusabilir. Bu varyasyonlar ne olursa olsun asagidaki oranlarin genel olarak korunmasina dikkat etmek gerekir.

%d blogcu bunu beğendi: